.
Τι είναι η RECBT;
Η Λογικοθυμική Συμπεριφορική Θεραπεία (RECBT) ιδρύθηκε το 1955 από τον Αμερικανό ψυχολόγο Albert Ellis.
Ο τρόπος με τον οποίο η REBT βλέπει τα προβλήματα συνοψίζεται στην ιδέα ενός αρχαίου
Στωικού φιλοσόφου, του Επίκτητου:
«Οι άνθρωποι δεν διαταράσσονται από τα πράγματα, αλλά από την άποψη που έχουν γι’ αυτά».
Αυτή η προσέγγιση διδάσκει ότι οι πεποιθήσεις του ατόμου είναι αυτές που ευθύνονται
σε μεγάλο βαθμό για το πώς αντιδρά συναισθηματικά και συμπεριφορικά στα γεγονότα της ζωής.
Πώς χρησιμοποιούμε το Μοντέλο στην Θεραπεία;
Το μοντέλο ABC είναι το κεντρικό σημείο της θεωρίας και της πρακτικής της RECBT.
Ουσιαστικά, βάζουμε κάθε πρόβλημα μέσα σε αυτό το μοντέλο για να καθοδηγήσουμε εσάς
(τον πελάτη) και εμάς (τους θεραπευτές).
Συνήθως, όταν κάποιος έρχεται σε θεραπεία, εστιάζει σε άλλους ανθρώπους ή σε εξωτερικά γεγονότα,
κατηγορώντας τα για τα συναισθηματικά του προβλήματα.
Σπάνια οι άνθρωποι κατηγορούν τον ίδιο τον τρόπο σκέψης τους.
Η δουλειά της RECBT είναι να βοηθήσει τους πελάτες να στρέψουν την προσοχή τους
προς τα μέσα, ώστε να εξετάσουν τη δική τους άποψη για τα γεγονότα,
αντί να επικεντρώνονται στο να αλλάξουν τα εξωτερικά γεγονότα.
Τι σημαίνει το «Α»;
Το μοντέλο ABC μας βοηθά να βάλουμε τα πράγματα στη σειρά.
Ας δούμε το πρώτο γράμμα, το «Α»:
• A (Situation): Το «Α» σημαίνει «Κατάσταση» (Situation).
Περιγράφει «Τι έχει συμβεί, τι συμβαίνει ή τι πρόκειται να συμβεί».
• A (Critical A): Το «Κρίσιμο Α» είναι αυτό για το οποίο ο πελάτης είναι πιο αναστατωμένος.
Με απλά λόγια, το «Α» είναι το γεγονός, η κατάσταση ή η δυσκολία που αντιμετωπίζετε.
Το μοντέλο μάς βοηθά να θυμόμαστε ότι, ενώ το «Α» (η κατάσταση) είναι αυτό που συνέβη,
η ουσία της θεραπείας είναι να εξετάσουμε πώς οι δικές μας πεποιθήσεις (που έρχονται μετά το Α)
ευθύνονται για τη συναισθηματική μας αντίδραση.
Έτσι, το μοντέλο καθοδηγεί τη δουλειά μας ώστε να εστιάσουμε στο πώς
εσείς βλέπετε την κατάσταση, αντί να εστιάζουμε στην ίδια την κατάσταση.
Μπορείτε να σκεφτείτε το μοντέλο ABC σαν έναν χάρτη:
όταν χαθείτε, χρειάζεστε έναν χάρτη για να δείτε πού βρίσκεστε (Α),
αλλά για να φτάσετε στον προορισμό σας πρέπει να δείτε ποιες λανθασμένες στροφές πήρατε
(τις πεποιθήσεις σας), ώστε να τις διορθώσετε.
B: Οι Πεποιθήσεις (Beliefs)
Το Β (Beliefs) είναι το πιο σημαντικό σημείο στη θεραπεία RECBT.
Ενώ οι πελάτες συχνά εστιάζουν στο Α (την Κατάσταση) νομίζοντας ότι αυτό τους προκαλεί αναστάτωση,
η RECBT διδάσκει ότι οι πεποιθήσεις τους είναι αυτές που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό
για το πώς αντιδρούν συναισθηματικά και συμπεριφορικά στα γεγονότα της ζωής.
Με απλά λόγια, το Β είναι η «γέφυρα» ανάμεσα σε αυτό που συνέβη και στο πώς νιώθετε γι’ αυτό.
Τι είναι οι «άκαμπτες» πεποιθήσεις (B);
Στον πυρήνα κάθε ψυχολογικής διαταραχής βρίσκονται οι απόλυτες και άκαμπτες απαιτήσεις (musts)
και τα «πρέπει» (shoulds). Αυτά τα «πρέπει» είναι ουσιαστικά απαιτήσεις (demands)
που θέτουμε άκαμπτα στον εαυτό μας, στους άλλους και στον κόσμο.
Παραδείγματα αυτών των άκαμπτων πεποιθήσεων είναι:
1. «Πρέπει να είμαι βέβαιος ότι δεν θα απορριφθώ όταν ζητήσω να βγω με κάποιον» (πεποίθηση που προκαλεί άγχος).
2. «Εσύ δεν θα έπρεπε να διαφωνήσεις μαζί μου όταν χρειάζομαι την υποστήριξή σου» (πεποίθηση που προκαλεί θυμό).
3. «Πρέπει οπωσδήποτε να πάρω αυτήν την προαγωγή, γιατί δεν μπορώ να φανταστώ καμία άλλη έκβαση».
C: Οι Συνέπειες (Consequences)
Το C είναι οι συνέπειες, δηλαδή η συναισθηματική και συμπεριφορική αντίδραση.
Αυτό είναι το αποτέλεσμα του τρόπου που σκεφτήκατε (Β) για το τι συνέβη (Α).
Το C είναι αυτό που συνήθως φέρνει τον πελάτη στο γραφείο του ψυχολόγου.
Είναι η αναστάτωση, το άγχος, ο θυμός ή μία συμπεριφορά που προκαλεί πρόβλημα.
Το κλειδί:
Οι άνθρωποι συνήθως πιστεύουν ότι το Α (το γεγονός) προκάλεσε άμεσα το C (το συναίσθημα).
Όμως, η RECBT δείχνει ότι: Α (Κατάσταση) →Β (Πεποιθήσεις) →C (Συνέπειες).
Επειδή οι πεποιθήσεις (Β) του ατόμου είναι αυτές που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό
για τις συναισθηματικές και συμπεριφορικές του αντιδράσεις,
στόχος μας είναι να δουλέψουμε στο Β για να αλλάξουμε το C.
Σκεφτείτε το ως εξής:
Αν το Α είναι το φανάρι που γίνεται κόκκινο και το C είναι ο θυμός σας, το Β είναι ο τρόπος που το ερμηνεύετε
– αν σκέφτεστε «Πρέπει να περνάω πάντα αμέσως!» (άκαμπτο Β), τότε το C θα είναι θυμός.
Αν αλλάξετε την απαίτηση (Β), τότε αλλάζει και η αντίδραση (C).